شهر هرت جایی است كه رنگهای رنگین كمان مكروهند و رنگ سیاه مستحب!شهر هرت جایی است كه اول ازدواج می كنند بعد همدیگر رو می شناسن!شهر هرت جایی است كه همه بدهستند مگر اینكه خلافش ثابت بشه!شهر هرت جایی است كه دوست بعد از شنیدن حرفات بهت می گه:‌ دوباره لاف زدی؟؟شهر هرت جایی است كه درختا علل اصلی ترافیك اند و بریده می شوند تا ماشینها راحت تر برانند!شهر هرت جایی است كه شوهر ها انگشتر الماس برای زنانشان می خرند اما حوصله 5 دقیقه قدم زدن را با همسران ندارند!شهر هرت جایی است كه همه با هم مساویند و بعضی ها مساوی تر!!!شهر هرت جایی است كه با میلیاردها پول بعد از ماهها فقط می توان برای مردم زلزله زده چند چادر برپا كرد! شهر هرت جایی است كه خنده عقل را زائل می كند...شهر هرت جایی است كه زن باید گوشه خونه باشه و البته اون گوشه كه آشپزخونه است و بهش می گن مروارید در صدف !!شهر هرت جایی است كه مردم سوار تاكسی می شن زود برسن سر كار تا كار كنن وپول تاكسیشونو در بیارن.شهر هرت جایی است كه 33 بچه كشته می شن و مامورای امنیت شهر می گن: به ما چه.. مادر پدرا می خواستند مواظب بچه هاشون باشند!! شهر هرت جاییه كه نصف مردمش زیر خط فقرن اما سریال های تلویزیونیشو توی كاخها می سازن !شهر هرت جایی است كه 2 سال باید بری سربازی تا بلیط پاره كردن یاد بگیری!شهر هرت جاییه كه موسیقی حرام است حرام!شهر هرت جایی است كه گریه محترم و خنده محكومه!شهر هرت جایی است كه وطن هرگز مفهومی نداره و باعث ننگه !شهر هرت جایی است كه هرگز آنچه را بلدی نباید به دیگری بیاموزی!شهر هرت جایی است كه همه شغلها پست و بی ارزشند مگر چند مورد انگشت شمار!شهر هرت جایی است كه وقتی می ری مدرسه كیفتو می گردن مبادا آینه داشته باشی!شهر هرت جایی است كه دوست داشتن و دوست داشته شدن احمقانه، ابلهانه و ... است.شهر هرت جایی است كه توی فرودگاه برادر و پدرتو می تونی ببوسی اما همسرتو نه.شهر هرت جایی است كه وقتی از دختر می پرسن می خوای با این آقا زندگی كن می گه: نمی دونم هر چی بابام بگه.شهر هرت جایی است كه وقتی می خوای ازدواج كنی 500 نفر رو دعوت می كنی و شام می دی تا برن و از بدی و زشتی و نفهمی و بی كلاسی تو كلی حرف بزنن.شهر هرت جایی است كه هرگز نمی شه تو پشت بومش رفت مگر اینكه از یكطرفش بیفتی

یاد‌آوری: این نوشتار به پارسی سَره نوشته شده است و واژگان درون كمانك‌ها (پرانتزها) واژگان بیگانه هستند و واژگان درون ابروها {آكولاد‌ها} برای روشنگری آمده است.

چهارشنبه‌ی پایانی سال  

جشن چهارشنبه سوری به همراه دیگر آیین آن با گوناگونی و زیبایی بسیار و آواز و ترانه های شادی بخش و بزم و پایکوبی در همه‌ی شَهرَپ‌های (ایالات، ساتراپ ها) ایران بزرگ از چند هزار کیلومتری کردستان تا چین برگزار می شود. گستره برگزاری این جشن، نشان از شكوه و پایندگی فرهنگ كهن این بوم دارد. این گستردگی از سرزمین های خورووَران (غرب) عراق و اپاختر (شمال) آن کردستان، اپاختر سوریه، خورووران ترکیه، رپیتوین (جنوب) روسیه "داغستان و چچنستان"، آذرآبادگان (آذربایجان)، گاب‌گه (قفقاز)، ارمنستان، خورای (شرق) پاکستان، افغانستان، رپیتوین ترکمنستان، تاجیکستان، ازبکستان، قرقیزستان، خورای و اپاختر هند و خورای چین گرفته تا سرزمین كنونی ایران است.

ریشه واژه:

چهار شنبه سوری از دو واژه "چهارشنبه" پایان سال و واژه‌ی "سوری" كه همان "سوریك" پهلوی و به مانك (معنی) سرخ است ساخته شده است و روی هم رفته به مانك چهارشنبه‌ ی سرخ است.

پیشینه و سرچشمه:

به باور نیكان ما در پنج روز مانده به پایان سال فروَهر مردگان برای سركشی بازماندگان خود به زمین فرود می آیند و در پایان شب سال كه پایان جشن گاهان بارهمسپهمدیم است، بر روی بام رفته و فانوسی به لبه‌ی بام خود می گذاشتند كه تا بامداد روشن است. سپیده دم بر روی بام می رفتند و آتش افروزی آغاز می شد كه با نوای اوستا در هم می آمیخت. این آیین با دمیدن نخستین رُخش {پرتو، Ray} خور {خورشید} پایان می پذیرفت و نوروز آغاز می شد. گویا آیین آتش افروزی شب جشن چهارشنبه سوری از آتش افروزی زرتشتیان یا ایرانیان باستان در شب پایان سال سرچشمه گرفته شده است ولی آیین آن با آیین شب پایان سال بسیار دیگرگون است.

چرا چهارشنبه پایانی سال؟

دیدگاه های گونگون درباره برگزیدن شب چهارشنبه برای این آیین است:

در ایران باستان خرید نوروزی همچو آینه، كوزه و اسپند را از چهارشنبه بازار فراهم می‌كردند. بازار در این شب چراغانی و زیور بسته و سرشار از هیجان و شادمانی بود و خرید هر كدام هم آیین ویژه ای را نوید می داد. شاید جشن شب چهارشنبه سرچشمه از چهارشنبه بازار دارد.

نخستین و کهن ‌ترین نسكی (کتابی) که در آن نام چنین آتش ‌افروزی آورده شده است، "تاریخ بخارا" نوشته ابوبکر محمد بن جعفر نرشخی است، ولی در آن نامی از زمان برگزاری جشن آورده نشده است، ولی گزاره "هنوز سال تمام نشده بود" و نیز "شب سوری" آمده است.

دومین نوشتار کهن که نام جشن چارشنبه ‌سوری را می آورد، شاهنامه فردوسی در سرگذشت سردار دلیر ایران، بهرام چوبینه است. ولی چرا چهارشنبه پایانی سال؟

بشد چارشنبه هم از بامداد    بدان  باغ  که  امروز  باشیم  شاد

...

ز جیهون همی آتش افروختند       زمین و هوا را همی سوختند

برگزاری آیین جشن چهارشنبه سوری:

در پسین (غروب) چهارشنبه پایانی سال بوته‌ها را به شمار سه یا هفت کوپه آتش به نماد "پندار نیک"، "گفتار نیک" و "کردار نیک" و یا هفت امشاسپندان "هرمزد"، "وهومن"، "اردیبهشت"، "شهریور"، "سپندارمد"، "خورداد" و "امرداد"، روی هم می‌ گذارند و هنگامی كه خور {خورشید} فرو می نشیند، آن را بر می ‌افروزند تا آتش سر به آسمان كشیده جانشین خور شود. آتش می‌تواند در بیابان‌ها یا رهگذرها یا در خرند (حیاط، Yard) و بام خانه‌ها افروخته شود.

هنگامی كه آتش گُر ‌كشید از رویش می‌پرند و ترانه‌هایی كه در همه‌ی آنها نشان از تندرستی و بارآوری و پاكیزگی است، می‌خوانند:

"سرخی تو از من و زردی من از تو" كه در اینجا سرخی آتش نماد تندرستی و شادابی و روشنایی است و زردی نماد بیماری و اندوه و سستی است.

آتش چهار شنبه سوری را خاموش نمی‌كنند تا خودش خاكستر شود. سپس خاكسترش را كه سپند (مقدس، saint) می دانند، كسی گرد آوری می كند و بی آنكه پشت سرش را نگاه كند، سر نخستین چهار راه می ریزد‌. در باز گشت، باشندگان (اهالی) خانه از او می‌پرسند:

كیستی؟

می‌گوید: منم

از كجا می ‌آیی؟

از اروسی (گوشزد: واژه اروسی اوستایی است كه به عربی رفته و آنرا به گونه عروسی می نویسند)

چه آورده‌ای؟

تندرستی

آیین چهارشنبه سوری تنها به آتش افروزی بسنده نمی شود، خانه تکانی پیش از چهارشنبه سوری، خریدن آیینه و کوزه نو، خرید اسپند دانه، چراغانی، فراهم كردن و خوردن آجیل هفت مغز، کوزه شکستن، شگون (فال) گوش ایستادن، شگون (فال) کوزه، ریختن آب به گوشه و کنار خانه، به بیابان رفتن در روز چهارشنبه سوری، تخم مرغ شکستن، شال اندازی، كفچه (قاشق) زنی، گره گشایی از بخت دختران با بستن كوپله (قفل) به گردن، نشستن روی چرخ کوزه گری، شکستن گردو، گفتن آرزوها به آب روان، فریاد زدن خواسته ها در چاه كهن، یاری خواستن از "چهارشنبه خاتون"، رنگ کردن خانه با گِل هایی به رنگ آبی و زرد، پختن آش ویژه چهارشنبه سوری و...

گزیده ای از آیین نام برده شده:

آجیل چهارشنبه سوری:

آجیل چهارشنبه سوری از هفت مغز و میوه خشكك {پسته، بادام، سنجد، كشمش، گردو، برگه هلو، انجیر}، به نماد هفت امشاسپندان درست شده و آن را در سفره چهارشنبه سوری می گذارند تا همه‌ی خانواده برای شگون و تندرستی از آن بخورند.

کوزه شکستن:

درون کوزه کهنه سال پیشین كمی آب می ریزند و آنرا از بالای بام به زمین می اندازند زیرا می گویند که فروَهران از کوزه نو دیدن خواهند کرد و آب پاشیده شده، نشان روشنایی در خانه است. در زمان ساسانیان به جای آب، سِترهایی (سکه هایی) را درون کوزه می انداختند و آن را از پشت بام به زمین پرتاب می کردند برای اینكه روزی و فزونی برای آنان فرستاده شود.

كفچه (قاشق) زنی:

آیین كفچه زنی كم و بیش در همه‌ی شَهرَپ‌های (ایالات، ساتراپ ها) ایران بزرگ برگزار می شود. بدین گونه است که مردم و گاهی کودکان کاسه و كفچه را به هم کوبیده و در پشت در پنهان می شوند و مانپد (صاحبخانه) تخم مرغ یا پیشكشی درون کاسه می گذارد. كفچه زنان چه مرد چه زن بیشتر خود را با چادر می پوشانند.

كفچه زنی نماد پذیرایی از فروَهر‌ان است زیرا كه كفچه و كاسه مسین نشانه‌ خوراك و خوردن بود. ایرانیان باستان برای فروَهر‌ان بر بام خانه خوراك های گوناگون می‌گذاشتند تا از این میهمانان تازه رسیده‌ آسمانی پذیرایی كنند و چون فروَهر‌ان پنهان و نمی توان دیدشان، كسانی هم كه برای كفچه زنی می‌رفتند، كوشش می‌كردند روی بپوشانند و ناشناس بمانند و چون خوراك و آجیل را ویژه فروَهر می‌دانستند و دریافتشان را همایون می‌پنداشتند.

شال اندازی:

در آیین شال اندازی جوانان از روی بام خانه همسایگان و خویشان یا  نامزدشان، شال خود را از روی روزنه‌ هیمه سوز (شومینه) پایین می کنند و مانپد (صاحبخانه)  یا دختران در گوشه آن شال شیرینی و تخمه می پیچند.

شگون (فال) گوش:

آیین شگون گوش بیشتر برای كسانی است كه آرزویی دارند، مانند دختران دم بخت یا زنان در آرزوی فرزند. آنان سر چهار راهی كه نماد گذار از دشواری ها بود می‌ایستادند و كلیدی را كه نماد گشایش بود، زیر پا می‌گذاشتند و آرزویی می‌كردند و به گوش می‌ایستادند و گفت و گوی نخستین رهگذر را پاسخ به آرزوی خود می‌دانستند. بدرستی آنان از فروَهر‌ان می‌خواستند كه گره كارشان را با كلیدی كه زیر پا داشتند، بگشایند.

چهل رشته:

در بدخشان و اپاختر (شمال) افغانستان دختران موی سر خود را به چهل رشته بخش می كنند و آن را می بافند و در ته رشته موها تـَرکه باریكی می بندند تا همه چهل رشته به چینش در کنار یکدیگر جای گیرند و هنگام پریدن از روی آتش می گویند "به روی فرخندت گردم، زردی مرا گیر و سرخی ات را بده". در برخی از ده های درواز بدخشان از شب تا بامداد برگرد آتش می نشینند و پایكوبی می كنند.

جشن چهارشنبه سوری فرخنده باد.

ایدون باد،

من از این به بعد می خوام یه بحث جدید تو وبلاگم قرار بدم از زیر گروه شهر من .

و اون چیزی نیست جز مطالبی در مورد غذاهای محلی شهر خودم

پس از همه تون می خوام این بحثا رو دنبال کنین و برام نظراتونو بذارین تا این مطالب بهتر و پربارتر بشه ممنونم